Passa ai contenuti principali

Usanze degli antichi Romani

 Versione in Latino 

Traditum est nullum repudium inter uxorem et virum a condita urbe usque ad centesimum et quinquagesimum annum intercessissel Primus autem Spurius Carvilius uxorem sterilitatis causa dimisit. Qui, quamquam tolerabili ratione motus esse videbatur, reprehensione tamen non caruit, quia maiores nostri ne supiditatem quidem Überorum coniugali fidei praeponi debuisse arbitrabantur. Vini usus olim Romanis feminis ignotus fuit, ng scilicet in aliquod dedecus prola-berentur. Ceterum ut non tristis et horrida pudicitia feminarum esset, sed venusta, indulgenti bus maritis mulheres auro abundanti et multa purpura usae sunt et, quo formam suam concin-niorem efficerent, summa cum diligentia capillos cinere rutilaverunt. Quotiens vero inter virum et uxorem aliquid iurgi intercesserat, in sacellum deae Viriplacae, quod est in Palatio, veniebant Vet ibi, invicem locuti quae voluerant, contentione animorum deposita, concordes revertebantur. Dea nomen hoc a placandis viris fertur adsecuta esse.

(da Valerio Massimo)


Traduzione  in italiano

Si tramandò/Fu tramandato/è stato tramandato che non vi fu/intercorse/accadde alcun divorzio tra moglie e marito, dalla fondazione di Roma fino al centocinquantesimo anno. Per primo abbandonò la moglie Spurio Carvilio, a causa della sterilità. E lui, sebbene sembrasse essere mosso da una ragione tollerabile, tuttavia non fu esente/libero da biasimo/rimprovero, poiché i nostri antenati ritenevano che neppure il desiderio di figli (maschi e femmine) dovesse essere anteposto alla fedeltà coniugale. L’uso del vino, un tempo, era sconosciuto alle donne romane, affinché, si capisce/s'intende/senza dubbio, non cadessero in qualche disonore. Tuttavia/D'altronde, affinché il pudore delle donne non fosse triste e orribile, ma aggraziato, con (il consenso de, essendo) i mariti indulgenti, le donne fecero uso di abbondante oro e di molta porpora, e, per rendere il loro aspetto più grazioso, tingeva­no i capelli con la cenere. E ogni volta che era intervenuta un qualche litigio tra marito e moglie, (le donne) andavano al tempietto della dea Viriplaca, che si trova sul Palatino e lì, dopo aver parlato a vicenda, dopo aver deposto/abbandonato il conflitto degli animi, ritornavano concordi/d'accordo. Si narra/racconta che la dea abbia ottenuto questo nome dal placare i mariti.

Commenti

Post popolari in questo blog

I complici di Catilina, Sallustio, 14 I seguaci di Catilina

I complici di Catilina  TESTO LATINO  - S allustio, De coniuratione Catilinae, 14. In tanta tamque corrupta civitate Catilina, id quod factu facillimum erat , omnium flagitiorum atque facinorum circum se tamquam stipatorum catervas habebat . Nam quicumque impudicus adulter ganeo manu ventre pene bona patria laceraverat , quique alienum aes grande conflaverat , quo flagitium aut facinus redimeret , praeterea omnes undique parricidae sacrilegi convicti iudiciis aut pro factis iudicium timentes , ad hoc quos manus atque lingua periurio aut sanguine civili alebat , postremo omnes quos flagitium egestas conscius animus exagitabat , ii Catilinae proximi familiaresque erant . Quod si quis etiam a culpa vacuus in amicitiam eius inciderat , cotidiano usu atque illecebris facile par similisque ceteris efficiebatur . Sed maxime adulescentium familiaritates appetebat : eorum animi molles etiam et [aetate] fluxi dolis haud difficulter capiebantur . Nam ut cuiusque studium ex aetate f...

MARZIALE, Per la morte della piccola Eròtion

TRADUZIONE CONTRASTIVA: MARZIALE, Per la morte della piccola Eròtion Epigramma V, 34 Hanc tibi, Fronto pater, genetrix Flaccilla, puellam oscula commendo deliciasque meas, parvola ne nigras horrescat Erotion umbras oraque Tartarei prodigiosa canis. Impletura fuit sextae modo frigora brumae, vixisset totidem ni minus illa dies. Inter tam veteres ludat lasciva patronos et nomen blaeso garriat ore meum. Mollia non rigidus caespes tegat ossa nec illi, terra, gravis fueris : non fuit illa tibi. TRADUZIONI A CONFRONTO TRADUZIONE 1 A te, babbo Frontone, a te, mamma Flaccilla, io pienamente affido questa povera bimba, oggetto dei miei baci e delle gioie mie. Cara piccina! Ch'ella non provi terrore delle Ombre, né delle orrende fauci di Cerbero infernale. Avrebbe ora compiuto il suo sesto gelido inverno, s'ella fosse vissuta altri sei giorni ancora. Oh! Fra i suoi buoni vecchi che ella giochi e ripeta i capricci, e il mio nome balbetti c...

CESARE E CATONE A CONFRONTO - La Congiura di Catilina - SALLUSTIO

Versione di LATINO Igitur iis genus aetas eloquentia prope aequalia fuere , magnitudo animi par, item gloria, sed alia alii.  Caesar beneficiis ac munificentia magnus habebatur , integritate vitae Cato. Ille mansuetudine et misericordia clarus factus , huic severitas dignitatem addiderat .  Caesar dando sublevando ignoscendo , Cato nihil largiendo gloriam adeptus est . In altero miseris perfugium erat , in altero malis pernicies. Illius facilitas, huius constantia laudabatur . Postremo Caesar in animum induxerat laborare , vigilare ; negotiis amicorum intentus sua neglegere , nihil denegare quod dono dignum esset ; sibi magnum imperium, exercitum, bellum novum exoptabat , ubi virtus enitescere posset . At Catoni studium modestiae, decoris, sed maxime severitatis erat ; non divitiis cum divite neque factione cum factioso, sed cum strenuo virtute, cum modesto pudore, cum innocente abstinentia certabat ; esse quam videri bonus malebat : ita, quo minus petebat gloriam, eo ma...